TÜBİTAK’ın ‘Hatila Vadisi ve Kaçkar Dağları Milli Parkları Doğa Eğitimi-IX’ projesinin 2. eğitim dönemi 21-31 Temmuz tarihleri arasında tamamlanacak. Proje yürütücüsü Yrd. Doç. Dr. Oğuz Kurdoğlu şu açıklamalarda bulundu.

Yrd. Doç. Dr. Kurdoğlu, bu doğa eğitiminin ülkemizdeki ilk ve en uzun süredir devam eden eğitim olduğunu ifade etti. Şu an yapılmakta olan çok sayıdaki doğa eğitimlerinin de alt yapısını oluşturduğu ifade edildi.

                Her çalışmada olduğu gibi çevre ve doğa koruma adına yapılan tüm girişimlerin uzun dönemde başarılı ve kalıcı olabilmesi için eğitim başlı başına bir ön koşuldur. Zamanında verilecek yeterli bir çevre eğitimi ile bireylerde geliştirilecek çevre bilinci, insanların, çevre duyarlı, kalıcı davranış değişiklikleri kazanmaları, doğal, tarihi, kültürel, sosyal değerleri korumaları, aktif kalıtım göstererek sorunların çözümünde görev almaları için de belirleyici rol oynayacaktır.

Çevre insan ilişkisi insanın doğada var olduğu günden bu yana devam etmektedir. Giderek artan çevre sorunları, doğal kaynaklarda azalma ve bozulmalara yol açmış özellikle son yarım yüzyılda tüm yaşam destek sistemlerini tehdit altına sokmuştur.

Çevre eğitimi, dünyamızda var olan çok değerli doğal ve kültürel varlıklarla bu varlıkları tehdit eden sorunları belirlemek ve karar verme mekanizmaları ile politika geliştirilmesinde etkin rol almaya gönüllü kitleler oluşturmak üzere yapılan tüm eğitimleri kapsamaktadır.

Böyle bir endişeden hareketle TÜBİTAK koordinatörlüğünde ilki 2000 Yılında gerçekleştirilen “Kaçkar Dağları Milli Parkının Bilimsel Eğitim Amaçlı Kullanımı-I” adlı proje TÜBİTAK tarafından uygulamaya konmuş ilk sistemli doğa eğitimidir. Bu tarihten sonra ülkemizdeki çevre eğitimleri hızla çoğalmıştır.

Milli Parkların Amaçları

1-Kültürel, tarihi ve arkeolojik miras alanları ve nesnelerin korunması

2-Ekolojik çeşitliliğin ve çevre düzeninin devamı

3-Eğitim, araştırma ve çevresel izleme olanakları sağlaması

            Artvin’deki bu eğitimde; 3 milli Park, 3 tabiatı koruma alanı, 1 tabiat parkı, 1 Biyosfer rezerv, 1 yaban hayatı koruma sahası ile çok sayıda göl, nehir, yayla ve köy, eğitim alanı olarak kullanılmaktadır

 

            Doğa eğitiminde, doğal ve kültürel varlıklar, hem eğitimin konusu hem de ortam olarak kullanılmaktadır

 

•          Çevre (Doğa) Eğitiminin Hedefleri

•          Doğanın nasıl işlediğine yönelik temel bilgi ve anlayışı artırmak

•          Doğaya ve doğa sorunlarına karşı farkındalık ve duyarlılık geliştirmek

•          Doğanın korunmasına aktif katılımı sağlamak

 

                         Artvin’deki Doğa Eğitimi Projesinin amacı:

•          Doğayla ilgili konularda, katılımcılara ekoloji temelli ve bütüncül bir bakış kazandırmak, doğal süreçlerin öğretilmesi yoluyla bilimin popülerlik kazanmasına katkıda bulunmaktır.

 

•          Ülkemizin çeşitli üniversitelerinden gelen araştırma görevlileri ve lisans öğrencilerinin, en bozulmamış doğal alanlar ve doğa-kültür ilişkisinin en uyumlu örnekleri olan geleneksel yaşam biçimlerini bir dershane gibi algılamalarını sağlamak.

 

•          Önümüzdeki 10 yılda ülkemizin eğitim kurumlarının ve karar mercilerinin başında bulunacak olan çok sayıda ve farklı mesleklerdeki insanımızda, uygulamalarında, doğa ve doğal-kültürel varlıklarımızın korunmasının, yaşam destek sistemlerimizin korunması olduğunun bilincini oluşturabilmek,

 

•          Eğitime katılanlara doğa ve doğa koruma felsefesini aktararak, kendi konularında yapacakları bilimsel araştırma ve diğer çalışmalara, ekolojik temelde yaklaşmalarına katkı sağlamak

 

•          Hatila Vadisi ve Kaçkar Dağları Milli Parkında yapılan Ekoloji Temelli Doğa Eğitimi adlı bu eğitimin yakın gelecekte komşu ülkeleri de içerecek şekilde genişletilerek uluslar arası bir kapsama kavuşturulmasını sağlamak

 

 

•          Geçen yedi yıllık süre içerisinde yapılan eğitimlerde, başta doğa bilimleri disiplini dışındaki öğrenciler olmak üzere eğitime alınan tüm farklı disiplindeki katılımcıların, birkaçı istisna; doğanın dilini bilme, doğal sistemlerdeki ilişkiler ve etkileşimler, doğal ortam-insan ilişkisi ve Anadolu’nun eşsiz coğrafyası gibi pek çok konuda büyük bir istekle kursa katıldıkları görülmüştür.

 

•          2000-2006 yılları arasında yapılan ve ağırlıklı olarak Kaçkar Dağları ve Hatila Vadisi Milli Parkı ve Artvin civarında yapılan eğitimlere, her yıl neredeyse tüm disiplinlerden 400’e yakın başvuru gerçekleşmiştir. Bu ülkemizde bir kursa yapılan en yoğun başvurudur. Bunun nedeni kursun yapıldığı alanların eşsizliği ve kurs eğitimcilerinin bilimsel platformda çok tanınmış kişilerden oluşmasıdır.

     

•          Bu nedenle bu yıl da Ülkemiz Üniversitelerinin tüm bölümleri hedef kitle olarak düşünülmüştür. Şu an eğitime alınan 32 katılımcı, ülkemizin 20 farklı üniversitesinde okuyan yada yüksek lisans ve doktora yapan kişilerden seçilmiştir. İkinci dönemde de 32 kişi katılacaktır.

       Eğitim sadece katılımcılara değil Artvin’in hem tanıtımına hem de ekonomik hayatına katkı yapması bakımından önemlidir.

•          Proje eğitimine katılacak olan eğitimcilerin seçilmesinde en önemli faktör, konuları ile ilgili deneyim ve yetkinlikleridir. Geçen yedi yıllık süre içerisinde yapılan öğrenci anketleri ve gözlemler sonucu, öğrenciler üzerinde çok olumlu etkileri olan, bilimsel bilgiyi popüler bir dille aktarma konusunda öne çıkan, arazi deneyimi yüksek ve bilimsel çalışmalarını ağırlıklı olarak bu bölgede yapmış olan öğretim elemanları davet edilmektedir.

 

•          Eğitimcilerin hemen tamamının konular ile ilgili çok sayıda kitap ve bilimsel makaleleri ya da çeşitli proje deneyimleri bulunmakta ve ülkemiz bilim dünyasında seçkin yerleri bulunmaktadır.

 

•          Bu proje önerisinde bazı konuların karşısında, alternatifli olarak yazıldığı için birden fazla öğretim üyesi adı sunulmaktadır.

 

•          Süreç içerisinde ihtiyaç olması durumunda burada yazılı olan uzmanların dışında yukarıdaki şartları taşıyan başka uzmanların daveti söz konusu olabilecektir.

 

 

•          Arazide ekosistem gözlemleri yaygınlaştırılarak farklı habitatların bileşimleri ve ilişkileri bulunmaya çalışılacak. Çevre incelenerek, hangi canlının nerede bulunduğu, ortamda hangi canlı ve cansız öğelerin var olduğu tablolara işlenerek biyolojik çeşitliliğin varlığı ve düzeyi tespit edilmeye çalışılacak, 

 

•          Alanın haritası üzerinde akşam arazi dönüşünde o gün tespit edilen (doğal-kültürel) unsurlar işaretlenerek alanın değerlendirilmesi yapılacaktır.